Nói với con về tội ác

Bạn sẽ làm gì và làm thế nào để dạy con đối diện với các ác, cái xấu, không chỉ trong học đường mà cả cuộc đời xung quanh?

Bạn sẽ làm gì khi con bạn trở về từ trường với đôi mắt bầm tím bởi một “cú đấm thép” của cậu bạn cùng lớp? Bạn chuẩn bị sẵn một bài “phàn nàn”, minh hoạ bằng vẻ mặt giận dữ tột đỉnh dành cho cô giáo chủ nhiệm và thằng bé kia? Bạn chỉ con cách ngáng chân cậu bạn đó để ít nhất thằng bé kia một bị một vố đau ra trò?

Nói về cái ác  thật khó

“Tại sao chú đó lại bắn chết 20 bạn nhỏ và 6 người lớn? – con trai tôi đọc được một mẩu tin trên báo về vụ thảm sát tại trường tiểu học bang Connecticut ở Mỹ và hỏi. Một loạt câu hỏi về bạo lực khiến tôi rơi vào im lặng.

Một đồng nghiệp của tôi đã đến công ty cùng sự muộn phiền về việc con gái thường xuyên bị bạn cùng lớp giựt tóc, nhéo má, ngáng chân cho té ở nhà vệ sinh. Chị muộn phiền vì con gái bị đau, muộn phiền vì con không muốn chị méc lại cô giáo và muộn phiền hơn nữa là chị thấy cũng thấy mình bất lực không biết phải giải thích với con tại sao bạn đó lại làm vậy, bất lực khi không thể bảo vệ con. Tuy nhiên nỗi muộn phiền lớn nhất lại là sự bất đồng trong cách dạy con tự bảo vệ mình trước cái xấu giữa vợ chồng chị. Ông xã chị đã đồng ý với con gái về chuyện không méc lại cô giáo về những trò ác ý của bạn, nhưng anh lại bày cho con những “chiêu thức ra đòn” mới lạ đáp trả cô bé kia. Chị hơi hoang mang và có chút sờ sợ khi thấy con gái mình trở nên vui vẻ mỗi khi từ trường trở về nhà thì thầm to nhỏ cùng cười khúc khích với bố. Chị biết hôm nay con gái đã thành công, đã làm cho cô bé kia té đau hay bứt được vài sợi tóc chiến lợi phẩm trên đầu bạn mình.

Tôi đem câu chuyện nhỏ này về kể lại với con trai 10 tuổi của mình. Cậu bé tròn xoe mắt lắng nghe tôi và khi tôi kết thúc câu chuyện thì nó lại vỗ tay theo kiểu tán dương lý thuyết “vỏ quýt dày có móng tay nhọn”. Trẻ em 10 tuổi hồn nhiên nói với tôi: “Với những đứa hay ăn hiếp mình, mình phải đánh lại nó thôi mẹ, chứ chuyện gì cũng đi méc cô vừa bị cô giáo la vừa bị bạn chọc nữa”.

Tôi im lặng trước suy nghĩ của con và nghĩ về câu chuyện tuổi thơ của mình.

Cha ăn trộm thì con sẽ ăn cướp?

Tôi lớn lên trong một con hẻm lao động quận 4, TPHCM, ngay khu vực cảng Sài Gòn. Mỗi ngày tôi thường xuyên chứng kiến chú hàng xóm cầm mã tấu rượt một chú hàng xóm khác sau một trận đá gà hay đánh bài.  Tôi nhìn thấy những người đàn ông đánh vợ, con gái thậm chí đánh cả mẹ… đều đặn như cơm bữa. Tôi nghe mỗi ngày tiếng chửi thề oang oang khắp xóm như thể tiếng rao hàng của cô bán chè mè đen, bác bán ve chai hay chú bán kẹo kẹo.

Cứ vào dịp tôi thi học kỳ 1, cuối năm, xóm tôi có đến 3-4 sòng bài. Và đêm nào các chú các bác cũng đánh nhau, chửi nhau thậm chí nhảy cả lên nóc nhà tôi mà rượt bắt, khiến tôi có muốn ngủ quên cũng chẳng thể nào ngủ được. Tôi nhớ mình từng chảy nước mắt giữa đêm khuya khi ôn bài thi và chứng kiến gã hàng xóm nắm tóc hất đầu gối chân trái của gã liên tục vào mặt một cô gái trẻ. Lúc ấy tôi cảm thấy tức giận ba mẹ mình vì họ không can thiệp và cũng không giải thích cho tôi hiểu cô gái kia làm nghề gì giữa đêm khuya, chọc giận gì gã côn đồ ấy khiến bị đánh như một chú chó con yếu ớt.

Ba tôi từng văng tục mắng tôi khi thấy tôi đem đồ ăn cho một một thằng bé hai tuổi, con của một tay giang hồ chuyên sống bằng nghề “chém mướn”. Tôi nhìn thấy sự ngây thơ và đáng yêu của cậu bé hai tuổi đen nhẻm suốt ngày trần truồng đi lang thang trong xóm, thỉnh thoảng ngồi trước bậc thềm nhà tôi. Nhưng ba tôi đã gằn từng tiếng, mày muốn xã hội này có thêm một thằng “giết người” nữa hay sao mà đi giúp đỡ con của thằng chém mướn! Dù ba tôi không hẳn vô lý, nhưng tôi không tin con của một gã ăn trộm thì sẽ thành một kẻ cướp. Vì trộm cướp đâu có di truyền!

Tôi chưa từng mở miệng chửi thề, dù rằng tôi từng đùa với mẹ rằng: “Nhà mình tết năm nào cũng có CC, vì ba hay nói cúng cái CC gì?”. Tôi chưa từng cầm đến lá bài và thật sự không biết chơi bài dù rằng sáng nào bước ra khỏi hẻm cũng phải nhẹ nhàng khẽ khàng tránh đụng vào các anh chị tại sòng bài.

Tôi nhớ mẹ tôi không giải thích cho tôi vì  sao những cô bạn cùng tuổi nghỉ học sớm và họ làm gì mỗi tối khi mặc quần áo rất đẹp, trang điểm thật đậm rồi ra ngồi dưới cột đèn đường một mình. Mẹ không bịt tai hay che mắt tôi mỗi khi có cảnh đánh nhau đến đổ máu và các chú công an cũng chạy rần rần trong xóm tôi như một cảnh trong phim. Tôi chỉ nhớ mẹ thường nói mẹ rất vất vả để kiếm tiền đóng tiền học cho chúng tôi và hãy cố gắng tìm chuyện tốt mà học.

Tôi nhớ tôi không tập hút thuốc, không chửi thề, không ngủ với bạn trai khi còn trẻ, không phải vì mẹ quá khó mà vì tôi thật sự thương mẹ mình. Khi tôi đọc quyển “Ngựa chứng đầu xanh” tôi đã chảy nước mắt vì tôi nhìn thấy mình trong hình ảnh của Jonhny, của Ponyboy. Những đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, thường xuyên chứng kiến bạo lực nhưng lại có tâm hồn nhạy cảm  chỉ bởi quá khao khát yêu thương và cũng bởi từng được yêu thương rất  nhiều.

Trao cho con nhiều yêu thương

Mỗi ngày, mở bất kỳ trang báo mạng hay báo giấy bạn đều thấy câu chuyện bạo lực, cái ác xảy ra mỗi giờ mỗi ngày khắp nơi, thậm chí ngay trên bàn ăn cơm của gia đình bạn trong câu chuyện kể ở trường của con, bạn cũng phải nghe về bạo lực thì đó không  còn là câu chuyện của người khác, của gia đình khác hay  của đất nước khác.

Tôi không nghĩ nói chuyện với bạo lực thì phải dùng một … lực rất bạo, thậm chí bạo hơn cả bạo lực để chống lại các ác. Tôi không nghĩ giáo viên phải đem theo súng vào trường thì sẽ tránh được những thanh niên có vấn đề về thần kinh. Tôi không nghĩ nếu bạn học bứt tóc con mình một cọng thì mình sẽ chỉ lại con cách nhổ lại tóc bạn hai cọng.

Tôi từng nói với con trai bé bỏng: “Những kẻ hành xử bạo lực và độc ác là những kẻ đáng thương vì họ bị tật nguyền về trái tim lẫn trí não”.  Tôi không sách vở đến độ dạy cho con phải yêu thương thằng bạn lớp kế bên từng tung cú đấm thép khiến mắt con bầm tím. Tôi chỉ dạy cho con cách né khi bị tấn công và cách bảo vệ chính bản thân con. Nhưng tôi hoàn toàn bất ngờ khi con về khoe với tôi, con đã chủ động bắt tay thằng bạn cùng câu nói “huề nha” và con đã nhận được lời xin lỗi chân thành từ thằng bạn đó. Tôi nghĩ khi chúng ta không thể thay đổi cả thế giới, khi chúng ta đôi khi bất lực không thể che mắt con mình hay có khả năng siêu nhân bảo vệ con suốt 24h thì hãy trao cho con nhiều yêu thương.

Tử tế với con ngay từ trong lời nói, cho con hiểu sức mạnh của yêu thương, của bao dung là sức mạnh vô biên khiến con người luôn trở nên đẹp hơn tốt hơn. Bạo lực ẩn nấp trong chính trái tim, khối óc non nớt của con bạn mới là điều thật sự nguy hiểm. Nhưng điều đó hoàn toàn tuỳ thuộc vào chính bạn, bạn có thể giúp cho thế giới này tốt đẹp hơn , xoá bỏ bạo lực, triệt vong cái ác  từ những mầm xanh trong gia đình mình.

Yên Lam

Leave a Reply

Your email address will not be published.