Nói năng tử tế & cẩn trọng

Những ngày qua đọc báo mạng tôi thật sự sững sờ trước thông tin một anh chàng sinh viên y khoa, có sẵn phía trước cả một tương lai tươi sáng nhưng lại xả súng bắn chết 12 người trong rạp chiếu phim chỉ vì bị ảnh hưởng  bộ phim “The Dark Knight Rises”. Tôi tự hỏi nếu mình là gia đình của chàng thanh niên đó, mình sẽ phải nói lời xin lỗi như thế nào với gia đình 12 nạn nhân. Nếu mình là cha mẹ của nạn nhân thì liệu mình có chấp nhận lời xin lỗi. Đôi khi tôi tự hỏi phải chăng tội ác của các thanh thiếu niên gây ra là do sự thiếu thốn tình yêu và sự quan tâm của gia đình? Và rằng có phải chính chúng ta đang quay lưng lại với giá trị gia đình bằng vô số những lý do hợp lý nhưng ẩn giấu sự nguỵ biện cho sự sai trái bởi lý do yêu thương.

Câu hỏi mà tôi dành cho chính tội những ngày qua là: Con tôi xem phim gì? Tôi có hành xử thô lỗ hay bạo lực với con?. Là một phụ huynh, dù là phụ huynh khắc khe nghiêm cấm con trẻ không được xem phim có cảnh bạo lực thì bạn cũng không thể bịt mắt được bọn trẻ. Vì thật sự ngay cả trong bộ phim Tom& Jerry cũng đầy cảnh bạo lực, Tom không ít lần vặt trụi lông một con gà, chú chó trong phim, không ít lần rượt đuổi vì muốn đánh Jerry, muốn ăn thịt Jerry. Cuối tuần vừa qua, tôi dẫn con trai đi xem bộ phim Kỷ Nguyên Băng Hà phần 4, có một cảnh trong bộ phim khiến tôi hiểu tại sao trong tiếng việt có từ buồn cười, có phải là vì quá buồn nên ta buộc phải cười, đó chính là cảnh cả gia đình của Sid đến thăm Sid. Khi mà Sid ngây ngô chưa kịp tận hưởng được niềm vui đoàn tụ gia đình, chưa kịp sung sướng hãnh diện chụp chung với gia đình một bức ảnh kỷ niệm hay mời bố mẹ anh chị một quả dâu rừng thì đã không còn thấy bóng dáng của gia đình mình, ngoài người bà bị lẫn. Bố mẹ Sid đã bỏ bà lại cho Sid chăm nom, dù rằng trước đó họ từng bỏ rơi Sid vì nghĩ Sid ngớ ngẩn. Diego đã tức giận không hiểu tại sao trên thế giới lại có thể tồn tại “kiểu gia đình” như vậy, và thà bị bỏ rơi còn hơn phải là thành viên của gia đình không tôn trọng giá trị của yêu thương. Để bảo vệ cho tâm hồn người bạn của mình khỏi sự tổn thương Diego chọn cách nói dối rằng có một thiên thạch rơi trúng đầu từng thành viên trong gia đình Sid khiến tất cả đều đã chết. Nhưng đó cũng không hẳn là một cách hay khi trốn chạy sự tổn thương cho bạn. Manny, chú voi giàu yêu thương, nhân hậu đã chọn cách nói thật với Sid rằng Sid & bà là những người mà gia đình xem là vô dụng nên đã bị bỏ lại.  Tôi cười tội nghiệp cho vẻ ngơ ngác của Sid và cười sự lẩm cẩm của bà Sid. Tôi cười  sự đanh đá có chí khí của Diego nhưng tôi cũng tự hỏi nếu tôi là Sid hay sau này tôi già nua hom hem như bà Sid, tôi có được  tính lạc quan vui đời như Sid. Tối có giữ được sự lãng mạn mơ mộng, tốt bụng như bà Sid? Hay là tôi sẽ oán hận cả thế giới này và nhìn cuộc đời mình với tất cả  sự cay đắng, nếu tôi bị bỏ rơi, bị tổn thương từ chính người mà tôi yêu thương trong gia đình.

Một người bạn đã nói với tôi rằng cô ấy vô cùng ngạc nhiên khi thấy tôi nói sẵn giọng thô lỗ với con trai “ Im lặng” khi con trai cứ mãi tranh cãi một chuyện mà con trai sai rành rành với cô bạn gái nhỏ tuổi. Thật sự tôi lúng túng khi nghe lời góp ý,  lẽ ra tôi vẫn có thể nói với con trai “ Im lặng” nhưng với cách nói nghiêm nghị. Tôi không cần thiết phải hét to với đôi mắt trừng trừng khiến con trai phải sững sờ nhìn mẹ. Có những điều trong giao tiếp gia đình, ta vẫn không kiềm chế được cảm xúc và không tránh được những lý do vì quá mệt với công việc nên cho phép  mình “ mày tao” với con hay mắng con đầy cay nghiệt “ sao con ngu quá vậy?” khi giảng hoài một bài toán  mà con không hiểu.

Xây dựng giá trị gia đình đôi khi chỉ cần bắt đầu  từ một viên gạch rất nhỏ: Nói năng tử tế và cẩn trọng. Điều này thật là đơn giản vì ta thực hành rất giỏi với sếp, với khách hàng nhưng đôi khi với con trẻ thì lại…..khó khăn, do chúng ta hay tự cho mình quyền làm cha mẹ để bắt nạt con. Để tự cho phép chính mình muốn nói sao với trẻ cũng được mà không cần lo lắng đến cảm xúc của trẻ. Để khi giật mình trước những giọt nước mắt của trẻ thì lại tiếp tục bào chữa chính vì yêu nên mới “ mạnh tay, mạnh lời”, mới “ cho roi cho vọt”. Thanh niên hay người lớn thì đều bắt đầu từ hạt giống trẻ con non nớt, từ những bước chập chững học quan sát thế giới, học  tiếp nhận  suy nghĩ hành vi  bắt chước qua con mắt, trái tim, cái đầu ngây thơ trong sáng. Trồng một cây xanh cho môi trường thêm xanh tươi , tiết kiệm điện hay tắt đèn giảm thiên tai lũ lụt thì việc nói năng tử tế với bọn trẻ chính là giảm đi bạo lực trên thế giới. Hãy yêu thương bọn trẻ nhiều hơn và dạy cho con trẻ hiểu rằng việc làm đau một ai đó dù là bằng lời nói cũng là một tội lỗi. Hãy giúp con trẻ hiểu được giá trị của nhân ái, của lời nói tử tế cẩn trọng qua cách cha mẹ trò chuyện với con mỗi ngày , ngay cả khi chúng sai phạm những lỗi lầm nặng nề. Hãy đừng bao giờ nói với con rằng chúng vô dụng, chúng ngu ngốc hay so sánh chúng với bất kỳ đứa trẻ nào.

Đừng quay lưng lại với con bằng sự thiếu cẩn trọng khi giao tiếp và đừng để một ai đó khi nhìn vào cách bạn đối xử với gia đình bạn, với con cái bạn khiến họ phải thốt lên như Diego “ Gia đình kiểu gì mà kỳ vậy?”

Leave a Reply

Your email address will not be published.